| aidemia--modules-essaywrite_request | Write an essay |
| What topic | ko te reo me ona tikanga mo te whakawhanaugatanga |
| Which subject | No subject |
| What age group | Year or Grade 5 |
| How many pages | 1 |
| Add references | |
| Any other preferences |
Ko te reo Māori te reo rangatira o Aotearoa, he taonga nui i ngā rōpū Māori me ngā iwi o te motu. E kī ana te whakataukī, "He taonga kei te whā, he taonga kei te reo," e whakakite ana i te hiranga o te reo me ngā tikanga e pā ana ki a ia. I tēnei tuhinga, ka kōrero tātou mō te reo me ngā tikanga e whai ana i te whakawhanangatanga.
Ko te reo Māori te reo taketake o ngā Māori. He reo rangatira tēnei e mōhiotia ana hei reo whakaatu i ngā whakaaro, ngā whakaritenga, me ngā tikanga. Ko te āhua o te reo Māori he huarahi ki te whakawhiti kōrero, ki te mau tonu hoki i ngā kōrero tuku iho, ā, he wāhi nui tōna ki te whakahōnore, ki te tiaki i ngā tikanga Māori.
E mea ana te reo nō te mea, ko te reo te pūtake o ngā tikanga Māori. He wāhi māmā mō te whakaatu i ngā whakaaro me ngā mātauranga. E taea e te tamariki te ako i ngā kōrero tuku iho, ngā pakiwaitara, me ngā whakataukī rerekē i roto i te reo Māori. Mā te reo, ka mōhio rātou ki te ahurea, ki ngā whakawhitinga whakaaro me te auaha.
Ko ngā tikanga Māori he āhuatanga maha e pā ana ki te noho a te iwi Māori. Ka kōrero tātou mō ngā tikanga pērā i te manaakitanga, te whanaungatanga, me te kaitiakitanga. Ko ēnei tikanga kei runga i te whakaaro "he tangata, he whenua" e mārama ana ki tā te tangata mahi ki te whenua i roto i te kōrero tuku iho.
He tikanga tino nui te manaakitanga i roto i te ao Māori. Ka pākiki ngā tamariki ki te āwhina, ki te tautoko, me te manaaki i ētahi atu. Tēnei tikanga e whakaatu ana i te aroha me te whakaaro ki ētahi atu, e hua ake ai te pāpori. Mā te manaakitanga, e mau ana ngā tamariki ki te whakawhanaketanga i te whai mana i waenganui i a rātou anō me ērā atu.
Ko te whanaungatanga he mea nui ki te whakawhanangatanga. Mā te whanaungatanga, kāore e kitea he raru, engari ka pā mai he tautoko me te awhi, i kite mātou i runga i ngā āhuatanga o te pāpori. E mōhio ana ngā tamariki hoki ko ngā whanaunga te hā o te noho ki te tangata pōturi me te whakawhānui i te mōhiohio mō te mea, "Nāna i tautoko, i awhi."
He wāhi nui te kaitiakitanga i roto i te ao Māori, e mōhiotia ana hei tiaki mō ngā taonga tuku iho me te taiao. E pā ana tēnei ki te whakaaro kia tiakina ngā wāhi tapu, ngā awa, ngā maunga, me ngā ngahere. Mā te kaitiakitanga, e ū ngā tamariki ki ngā tikanga hei noho mai i te rangi e hāngai ana ki te whenua, i te wā e noho ana i Aotearoa.
E arotahi ana te whakawhanangatanga ki te hononga i te reo me ngā tikanga. Mā te whakamahi i te reo Māori i ngā mahi o te rā, e tīmata ana ngā tamariki ki te mōhio i ā rātou tikanga me te prā reo me te kaitoha me te pūtake mō te ao Māori. Mā reira e kaha ake ai te pakihi, te pākiki, me te ao Māori ki te āhua o te wā.
I te mutunga, ko te reo Māori me ngā tikanga, hei tāngata mai i ngā pūtake o te Māori. E angitū ana te whakatipu o te tamaiti, e pākiki ana ki te ao Māori ki ngā pūreretanga me ngā tuku mai. Mā te reo me ngā tikanga e taea ai e tātou te tiaki me te whakawhanake, te mau tonu hoki i te taiao e noho ana mai i Aotearoa, i runga i te wairua o te manaakitanga, te whanaungatanga, me te kaitiakitanga.